Bệnh viện Đa khoa huyện Quảng Ninh

http://bvdakhoaquangninh.org.vn

Chống sai sót trong bệnh viện

Chống sai sót trong bệnh viện

Các chuyên gia cho rằng 50% những rủi ro, tai biến có thể không xảy ra nếu áp dụng quản lý chất lượng BV. Vấn đề này Bộ Y tế vừa đưa ra lấy ý kiến đóng góp.

Quản lý chất lượng BV đơn giản là làm mọi cách để bệnh nhân an toàn, hài lòng và đội ngũ nhân viên y tế cũng được an toàn và hài lòng” - BS Phan Thị Ngọc Linh, chuyên gia về lĩnh vực quản lý chất lượng cho Bộ Y tế, tổ chức GIZ (Đức) và đang tư vấn cho nhiều cơ sở cung cấp dịch vụ y tế trên cả nước về triển khai quản lý chất lượng, nói.

Nhiều nơi làm tốt nhưng chưa chuẩn hóa

Phóng viên: Thưa bác sĩ, tại sao đến bây giờ chúng ta mới đặt vấn đề về quản lý chất lượng BV?

+ Bác sĩ Phan Thị Ngọc Linh: Y tế Việt Nam không phải không làm chất lượng hay còn lạc hậu, ngược lại đã làm rất nhiều và làm từ lâu nhưng không gọi tên nó ra và chưa chuẩn hóa lại, hệ thống hóa lại để áp dụng cho tất cả tổ chức cung cấp dịch vụ y tế. Thí dụ, BV Chợ Rẫy, BV Nhi đồng 1 đã có những cải tiến rất hay, đã làm chất lượng, chia sẻ cho nhiều cơ sở y tế khác từ rất lâu rồi nhưng chúng ta vẫn chưa làm được ở tầm quốc gia. Bộ Y tế cũng chỉ đang ở bước chuẩn bị ban hành thông tư hướng dẫn về triển khai quản lý chất lượng và bộ chỉ số chất lượng quốc gia. Chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa và làm nhanh hơn nữa thì mới mong theo kịp các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Malaysia…

. Như vậy có nghĩa là chúng ta chưa muốn làm ở tầm quốc gia?

+ Tôi nghĩ các cấp lãnh đạo ngành y tế không phải không muốn làm mà bản thân họ cũng đang nỗ lực tìm giải pháp, tìm ra con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất cho y tế Việt Nam. Hai hội thảo rất lớn về quản lý chất lượng tổ chức ở Hà Nội và TP.HCM vừa qua là một sự lên tiếng, là một khởi đầu cho tiến trình chất lượng sẽ phát triển rất nhanh trong những năm tới.

Tránh rủi ro cho cả bệnh nhân, bác sĩ    

. Tại sao phải tiêu chuẩn hóa, thưa bác sĩ?

+ Vì BV là một môi trường từ giám đốc, bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên hành chính đến cả anh bảo vệ đều có thể gây nguy hiểm cho bệnh nhân. Một bác sĩ giỏi cũng không bảo đảm cho bệnh nhân an toàn. Bác sĩ điều trị đúng, chỉ định đúng nhưng cô điều dưỡng tiêm thuốc sai thì bệnh nhân sẽ chết. Tất cả êkíp chuyên môn làm việc tốt nhưng đồ ăn phát đến cho bệnh nhân bị sai, bệnh nhân dị ứng, cũng có thể nguy hiểm tính mạng. Nếu không có cơ chế quản lý chất lượng thì sẽ không gắn kết được, mạnh ai nấy làm và sẽ dễ dàng xảy ra tai biến, sai sót.

\BV Nhi đồng 1 đã có những cải tiến tốt chia sẻ cho nhiều cơ sở y tế khác từ rất lâu nhưng chưa được chuẩn hóa để áp dụng cho các tổ chức cung cấp dịch vụ y tế. Ảnh: HTD

Nếu làm quản lý chất lượng thì số ca tai biến, rủi ro sẽ giảm xuống tối đa, sẽ không còn cảnh bị bệnh nhân khiếu kiện, bắt đền tiền.

. Như vậy việc quản lý chất lượng không phải chỉ có bệnh nhân được bảo vệ?

+ Đúng vậy, cả bệnh nhân, cả phía BV đều có lợi. Điều dưỡng nghĩ mình vào BV là để tiêm thuốc, chăm sóc cho bệnh nhân, đó là công việc, hết công việc là về. Nhưng đã đến lúc họ cần hiểu sản phẩm cho dịch vụ rất đặc biệt - tính mạng và sức khỏe con người và môi trường làm việc của họ rất nguy cơ, tai biến rủi ro có thể xảy đến bất cứ lúc nào, cần phải có thêm phương tiện để giúp họ được an toàn và làm tốt hơn nữa công việc, đó là quản lý chất lượng và an toàn bệnh nhân, đó là biết cách làm việc theo quy trình, phối hợp với nhau.

Nếu chỉ cần một người không tham gia tốt vào toàn bộ quá trình chăm sóc thì sẽ không bảo đảm an toàn và không thể nào có một dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng và làm cho bệnh nhân hài lòng.

Vai trò vị trí của các cá nhân trong hệ thống quản lý chất lượng BV thế nào?

+ Làm quản lý chất lượng là tất cả nhân viên trong tổ chức đều phải làm và đầu tiên nhất trong quản lý chất lượng là cam kết của người lãnh đạo. Nếu triển khai một quy trình, mọi người đều theo nhưng giám đốc không theo thì không triển khai được.

Nhiều quy trình không tốn tiền, chỉ tốn… tờ giấy

. Vì sao bà lại chọn mô hình JCI?

+ Hiện các BV đang áp dụng nhiều chuẩn chất lượng như ISO, HAS, JCI… Trong đó, bộ tiêu chí chất lượng của tổ chức kiểm định chất lượng quốc tế JCI (Joint Commission International) đi sâu vào từng ngóc ngách của BV, phòng khám, phòng cấp cứu, đánh giá bệnh nhân như thế nào, quyền trách nhiệm bệnh nhân như thế nào…

. Trong các tiêu chí JCI thì cái gì quan trọng nhất?

+ Đó là chương đầu tiên của JCI với sáu tiêu chuẩn an toàn quốc tế cho bệnh nhân, nó trùng với sáu tiêu chuẩn an toàn người bệnh quốc tế của WHO. Một tổ chức nếu không triển khai sáu tiêu chuẩn này thì sẽ có rất nhiều tai biến xảy ra.

Ví dụ như việc xác định đúng bệnh nhân khi cung cấp dịch vụ. JCI nói không được dùng số phòng, số giường để xác định bệnh nhân. Lý do là bệnh nhân có thể đổi phòng, đổi giường mà phải gọi đúng tên, đúng hồ sơ bệnh án (yếu tố nhận dạng). Hầu như các BV Việt Nam đều chưa có quy trình này một cách toàn diện và vẫn còn dùng số phòng, số giường để xác định bệnh nhân.

Có nhiều quy trình chất lượng làm không tốn tiền, không thêm người, nhiều khi chỉ thêm một tờ giấy danh mục kiểm tra. Chỉ cần có sự cam kết của lãnh đạo, có nhân viên cam kết làm. Làm rất đơn giản, chỉ kiểm tra các khâu trước khi thực hiện điều trị cho bệnh nhân.

. Một bệnh nhân đi mổ phải trải qua những khâu nào được cho là an toàn, thưa bác sĩ?

+ Trước tiên bác sĩ phẫu thuật phải đánh dấu vào chỗ định mổ. Điều dưỡng khoa Ngoại phải kiểm tra ở phòng mổ đã chuẩn bị máu, dụng cụ cho bệnh nhân có sẵn sàng chưa. Nhiều khi đẩy bệnh nhân xuống phòng mổ rồi phải đẩy lên do chưa có dụng cụ, vừa làm mất thời gian lại ảnh hưởng cho bệnh nhân.

Bệnh nhân vào khu vực phòng mổ rồi thì bệnh nhân được đưa vào phòng tiền phẫu. Tại đây kiểm tra hồ sơ bệnh án, xét nghiệm đầy đủ chưa. Một số cái cần hỏi chính bệnh nhân để xác định đúng bệnh nhân. Trường hợp bệnh nhân hôn mê bất tỉnh thì vấn đề kiểm tra còn ở mức độ cao hơn.

. Làm vậy bác sĩ và bệnh nhân có lợi gì?

+ Có rất nhiều cái lợi, bác sĩ không bỏ sót triệu chứng bệnh nhân, khả năng chẩn đoán đúng và điều trị chính xác cao hơn nhiều. Đương nhiên bệnh nhân được an toàn và hài lòng. Bệnh nhân sẵn sàng trả tiền cho những nơi như thế này nhưng rất tiếc là chúng ta còn chưa đáp ứng được nên họ vẫn ào ào ra nước ngoài.

Sợ hãi do thiếu kiến thức

. Có ý kiến cho rằng hệ thống y tế Việt nam thừa số liệu nhưng thiếu thông tin. Nếu có thông tin thì thiếu số liệu?

+ Những sự cố rủi ro không được báo cáo là do không tạo dựng hệ thống. Lâu nay các sự cố y khoa được báo cáo bằng cách ghi vào một cuốn sổ, sau đó kéo theo một nỗi kinh hoàng, đó là cách đánh giá, kỷ luật với người gây ra sai sót đó. Đây là mấu chốt của vấn đề dẫn đến tình trạng sợ hãi, trừng phạt, im lặng và người ta không muốn báo cáo. Chung quy là thiếu kiến thức.

 

Bộ tiêu chí soạn theo đặc thù của Việt Nam

Bộ tiêu chí chất lượng BV xoay quanh các chuẩn về chuyên môn và các dịch vụ. Các tiêu chí này soạn theo đặc thù của Việt Nam chứ không giống bất cứ tiêu chuẩn nào trên thế giới. Nếu như tất cả BV hướng theo mà đạt từ mức ba trở lên thì đã cải thiện nhiều rồi (mỗi tiêu chí có năm mức độ).

Bộ tiêu chí đầu tiên này ban hành phải làm sao cho tất cả cơ sở y tế đều có thể làm và đều có thể đạt được mức cao nhất vì đó là mục tiêu hướng đến.
Lãnh đạo phải làm cho nhân viên hiểu được báo cáo sự cố là giúp cho BV và bản thân người gây ra chứ không phải là bị trừng phạt. Giúp cho BV nhận thấy còn có một lỗ hổng nào đó cần cải tiến. Giúp cho các khoa, phòng khác học được qua biến cố, sự cố này. Tất cả những người trong môi trường y tế nhìn sai sót của người khác là một sự cố, rủi ro thật sự chứ không phải là một tắc trách, vô trách nhiệm. Một người giỏi, khi gặp một sự cố, kiểu xử lý quy trách nhiệm, chụp mũ khiến họ không dám thể hiện hết năng lực, nhiều khi đi thụt lùi.

 

. JCI nói về vấn đề này thế nào?

+ JCI không yêu cầu các BV phải làm thế nào. Họ chỉ nói tất các BV phải có hệ thống quản lý sự cố và rủi ro. Phải có những số liệu báo cáo và phân tích từng sự cố và phải đưa ra bằng chứng là có phân tích và có hành động cải tiến.

. Khi gặp một sự cố, BV sẽ giải quyết trình tự ra sao?

+ Khi một sự cố được phát hiện bởi bất kỳ một người nào trong BV của bất kỳ ai gây ra, kể cả giám đốc, người phát hiện sẽ vào hệ thống nhập tên, mật mã và làm báo cáo sự cố. Điều quan trọng là BV đưa nhân viên mẫu chuẩn để làm báo cáo, như: ngày giờ phát hiện, ai gây ra, ai bị ảnh hưởng, mô tả chi tiết sự cố, hành động xử lý tức thì... Báo cáo này đầu tiên sẽ được gửi đến người quản lý trực tiếp khu vực đó, song song đến lãnh đạo cấp trên và phòng quản lý chất lượng thông qua hệ thống trực tuyến. Nếu sự cố không nghiêm trọng, các khoa, phòng có liên quan, trong vòng 48 giờ sẽ điều tra sự cố và đề xuất kế hoạch, giải pháp cải tiến đó. Sự cố quá phức tạp thì phải được xử trí ngay, phải họp các bộ phận liên quan đồng thuận để giải quyết vấn đề xong mới thôi và phòng quản lý chất lượng theo dõi mọi hoạt động này.

Xin cảm ơn bác sĩ.

Ông NGUYỄN TRỌNG KHOAPhó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh - Bộ Y tế:

Có những tiêu chí không có tiền vẫn làm được
Lâu nay các BV vẫn làm các giải pháp nâng cao chất lượng BV. Tuy nhiên, quản lý chất lượng là vấn đề mới, có một số BV triển khai. Kinh nghiệm quốc tế và thực tế triển khai tại Việt Nam thì thấy cần có một cán bộ quản lý và có hệ thống thực hiện đo lường chất lượng mà Việt Nam chưa có.

 

Bộ Y tế sẽ ban hành Bộ tiêu chí chất lượng BV và thông tư hướng dẫn thực hiện. Bộ tiêu chí này nó nhìn từ nhiều phía: người bệnh, BV và cơ quan quản lý, đưa ra những tiêu chí hoàn toàn mới mà quy chế BV không có như: hội đồng, phòng, tổ quản lý chất lượng BV, mạng lưới, nhân viên chuyên trách.

Bộ tiêu chí có 35 tiêu chí đặt ra. Cái mới nhất là đưa ra góc nhìn từ phía người bệnh (15 tiêu chí). Các tiêu chí này đều nói bệnh nhân có lợi ích gì mà đôi khi phía BV chưa quan tâm nhiều, như giải quyết chờ đợi, thủ tục khám bệnh, vệ sinh BV… Lâu nay các BV cứ nghĩ làm tốt về chuyên môn thì đã là tốt rồi nhưng chưa đủ.

Ngoài ra, có những tiêu chí không có tiền vẫn làm được. Có tiêu chí phải đầu tư tài chính ban đầu nhưng lợi ích là nó sẽ được bù đắp. Do đó bộ tiêu chí này ra đời hoàn toàn các BV có thể làm được.         

TS-BS TĂNG CHÍ THƯỢNG, Giám đốc BV Nhi đồng 1:

Cần kiểm định, đánh giá
Trên thế giới, các nước phát triển thường chọn bộ tiêu chí chất lượng của tổ chức kiểm định chất lượng quốc tế JCI (Joint Commission International) để phấn đấu và được công nhận. Các nước đang phát triển thường xây dựng bộ tiêu chí chất lượng quốc gia và do cơ quan tổ chức kiểm định chất lượng độc lập trong nước đánh giá.

 

Tại Việt Nam, hiện nay việc xây dựng bộ tiêu chí quốc gia về chất lượng BV với nội hàm là cụ thể hóa sáu mục tiêu chất lượng của WHO (an toàn, hiệu quả, người bệnh làm trung tâm, hiệu năng, kịp thời và công bằng), phù hợp với hoàn cảnh kinh tế - xã hội của đất nước là hoàn toàn phù hợp với xu thế chung. Nhưng nếu chỉ dừng ở bộ tiêu chí chất lượng thì chưa đủ, mà trong tương lai rất cần có một tổ chức kiểm định chất lượng độc lập để đánh giá chất lượng các BV, trên cơ sở đánh giá chất lượng để ràng buộc trách nhiệm và quyền lợi của các BV tương xứng với mức chất lượng được đánh giá. Trong khi chờ các hoạt động trên, xuất phát từ những yêu cầu thực tế, các BV cần chủ động vận dụng các nguyên lý quản lý chất lượng vào hoạt động cải tiến chất lượng BV.

Bên cạnh việc phát triển nguồn nhân lực và các kỹ thuật chuyên sâu, cải tạo nâng cấp hạ tầng kỹ thuật của BV, còn nhiều vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cần được chú trọng và có giải pháp can thiệp nhằm nâng cao chất lượng trong cung ứng các dịch vụ khám, chữa bệnh tại các BV. Đó là: Ứng dụng nguyên lý quản lý nguy cơ lâm sàng nhằm cải thiện an toàn người bệnh; sắp xếp lại và cải tiến các quy trình khám, chữa bệnh, nhất là bảo hiểm y tế nhằm giảm bớt những thủ tục hành chính gây phiền hà cho người bệnh và cả nhân viên y tế; xây dựng và đảm bảo sự tuân thủ phác đồ điều trị, tăng cường giám sát tính hợp lý trong chỉ định xét nghiệm, kê đơn nhằm hạn chế gia tăng chi phí điều trị; ứng dụng nguyên lý quản lý tinh gọn trong quản lý cung ứng thuốc, vật tư y tế nhằm tránh lãng phí; cải tiến hoạt động thông tin truyền thông trong BV gắn liền với thực hiện quy tắc giao tiếp ứng xử nhằm cải thiện sự hài lòng của người bệnh.

Để thực hiện hiệu quả những vấn đề trên, đòi hỏi sự quyết tâm của lãnh đạo BV. Sự tham gia với tinh thần trách nhiệm cao theo từng vị trí công tác của mỗi nhân viên BV, hướng đến tính chuyên nghiệp trong cung ứng dịch vụ khám, chữa bệnh, đáp ứng sự mong đợi của người bệnh, đó là BV sẽ ngày một tốt hơn, an toàn hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và hài lòng hơn.

 

Tác giả bài viết: DUY TÍNH

Nguồn tin: phapluattp.vn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây